Bluetooth-codecs zijn een van die onderwerpen waar audioliefhebbers op internet net zo hard over ruziën als over de vraag of vinyl beter is dan digitaal. De waarheid is iets saaier dan beide partijen willen toegeven.
Hier leggen we het uit zodat je het snapt zonder ingenieursdiploma.
Wat doen codecs eigenlijk?
Bluetooth kan geluid niet zomaar ongecomprimeerd versturen: er is te veel data en te weinig bandbreedte. Daarom wordt het geluid met een codec gecomprimeerd voor verzending en in de koptelefoon weer uitgepakt. Hoe meer data een codec kan versturen, hoe minder de geluidskwaliteit lijdt onder die compressie.
Standaard Bluetooth gebruikt de SBC-codec, wat een beetje is als MP3 in 2003: het werkt, maar er is beter voorhanden. LDAC en aptX HD zijn allebei zogenaamde Hi-Res-codecs die aanzienlijk meer data versturen.
LDAC: Sony's datapomp
LDAC is een codec van Sony die op zijn best 990 kbps verstuurt. Dat is ongeveer driemaal zoveel als SBC. In theorie dus superieur.
In de praktijk werkt LDAC in drie standen:
- 990 kbps – beste kwaliteit, maar vereist een goede verbinding
- 660 kbps – gebalanceerde stand
- 330 kbps – stabielste verbinding, maar de kwaliteit zakt richting SBC-niveau
Het probleem is dat LDAC automatisch van stand wisselt op basis van de omgeving. In een drukke trein of stad kan de codec terugvallen naar het laagste niveau, waardoor het hele Hi-Res-verhaal vooral theoretisch wordt. Een beetje zoals Henri's Alfa Romeo: prachtig op papier, in de praktijk staat hij bij de garage.
aptX HD: het alternatief van Qualcomm
aptX HD verstuurt 576 kbps. Minder dan het maximum van LDAC, maar meer dan de zuinige stand van LDAC. Het belangrijkste verschil is stabiliteit: aptX HD blijft op dezelfde bitrate en schakelt niet tussen standen.
aptX HD vereist een Qualcomm-chip in zowel telefoon als koptelefoon. Bij Android-telefoons is de ondersteuning meestal aanwezig, iPhones ondersteunen geen van beide codecs. Apple gebruikt zijn eigen AAC-codec, want natuurlijk doet het dat.
Wie wint er dan?
Het eerlijke antwoord: het hangt van de situatie af.
- Je zit stil in een rustige kamer – LDAC in de 990 kbps-stand verstuurt de meeste data en klinkt in theorie het best
- Je bent onderweg in de stad of trein – aptX HD is de stabielere keuze, omdat het niet terugvalt naar een slechtere stand
- Je gebruikt een iPhone – geen van beide werkt, dus deze hele discussie is voor jou zinloos
Volgens Jasse is het verschil tussen LDAC en aptX HD hoorbaar, maar dan heb je wel goed bronmateriaal en een rustige omgeving nodig. Bij een Spotify-stream merk je in de praktijk niets. Als je FLAC-bestanden uit je eigen bibliotheek luistert, is LDAC op papier de betere keuze.
Belangrijker is hoe de koptelefoon zelf klinkt. De beste codec ter wereld redt geen slecht geluidssignaal. Jasse heeft de Valco-koptelefoons zo afgesteld dat ze goed klinken ongeacht de codec: een goede frequentierespons en driverkwaliteit bepalen simpelweg meer dan de overdrachtssnelheid.
Eerlijk stukje: Valco-modellen ondersteunen geen LDAC. De VMK20 en VMK25 gebruiken aptX HD, de NL25 aptX Adaptive, en de VMK25.2 basis-aptX, dat met een firmware-update ook het verliesvrije aptX Lossless leert (via de Valco Updater-app, voorlopig Android). Bij echt luisteren is het gat met LDAC kleiner dan de forums beweren, en aptX HD heeft minder last van haperende verbindingen.
En als je de absoluut beste geluidskwaliteit wilt, sluit dan een kabel aan. Bluetooth is een compromis, een goed compromis, maar toch een compromis. De VMK25.2 heeft precies daarvoor een 3,5 mm AUX-aansluiting.
Elke koptelefoon die je koopt financiert onze Death Star met ongeveer 0,000001 procent. Codec of niet.
